Paris seyahatine çıkmadan önce okuduğum bilgiler doğrusu beni korkutmuştu. Genel olarak Paris’in tarihi yapılarının çokluğu ve eski bir şehir olması nedeniyle, tekerlekli sandalyeliler için pek uygun olmadığı belirtiliyordu. Metrosunun eski olduğu, birçok duraklarında asansör bulunmadığı, bu nedenle ulaşımda zorlanılacağı yazıyordu. Kısacası seyahat öncesi biraz kaygılıydım. Ama hemen belirtmeliyim ki fazla kaygılanmışım, genelde olumlu izlenimlerim oldu.

Bu gezi notlarımda yazıyı uzatmamak için tarihi yerler hakkında detaylara girmedim. Bunları başka kaynaklardan temin edebilirsiniz. Ama mutlaka öncenden bu yerler hakkında bilgi edinin. Paris için benim ana hedeflerim Eyfel Kulesi, Zafer Takı, Şanzelize Caddesi, Sen Nehri gezisi, Louvre müzesi ve Notrdam (notre dame) kilisesiydi. Zaten 4 günlük gezi için bu kadar yeterliydi. Belirttiğim gibi benim amacım daha çok tekerlekli sandalyeli gözü ile izlenimlerimi belirtmek olacak ve yaşadığım olumlu ve olumsuz konularda sizleri bilgilendirmek olacak.

Yine de önceden belirtmekte yarar var. Eyfelde ve Louvre da engelli tuvaletleri mevcut (notre-dama kilisesinde bulunmuyor). Bu konuda bir zorluk yaşanmıyor. Çok temiz olmasa da kullanılabilir durumdalar. Bunun yanında artık bizde de olduğu gibi tüm ortak alanlarda özel engelli tuvaletleri mevcut.

Paris’de “Hop in hop out” denilen gezinti otobüsleri bulunuyor. Biz tercih etmedik ama zamanınız varsa bunlardan da istifade edebilirsiniz. Tüm tarihi ve turistik yerleri gezdiriyor. Sanırım 3-4 ayrı tur yapan hatlar mevcut. Engelliye uygun ama ilgilenmediğimden ücretlerini öğrenmedim. Ama internette kısa bir inceleme ile bunları öğrenmeniz mümkün. İlk planda düşünmediğimizden biz kullanmadık ama iyi bir Paris gezisi için planlama aşamasında düşünülebilir.

İstanbul’dan Hareket

Aracımla Atatürk Havalimanına zamanında ulaştım. Az da olsa park yeri endişem vardı. Zira her yerde olduğu gibi burada da engelli otoparkları diğer araçlar tarafından işgal ediliyordu. Sanırım sabahın erken saatleri olduğundan, dış hatlar otoparkında engelli parkına ulaşmadan bulduğum boş bir yere park ettim. Hava alanında bilet işlemlerini yaptırırken gerekli ikazları yapmamıza karşın, elemanın dikkatsizliği nedeniyle nerdeyse uçağa binemiyordum. Bence işlem yapan elemanlara gerekli ikazı yapın ve orada yardımcı elemanı bekleyin. Biz freeshop’a uğrayacağımız için elemanı kapıya yönlendirmelerini talep ettik. Ama elemana Berlin uçağı diye bildirildiğinden belirttiğim gibi nerdeyse uçağa binemeyecektik. En az iki saat erken gidin ve bilet işlemlerinin yapıldığı bankoda yardımcı elemanı bekleyin, ne olur ne olmaz.

Biraz heyecan yaşadıktan sonra sonunda uçağa yerleştik. Neyse ki uçağın koltuk kolu kalkıyordu da sorusuzca koltuğa transfer oldum. Zira bazı uçaklarda bu kol kalkmadığı için transferde bayağı sorun yaşamıştım.

Uçak Paris’e gelmeden önce hostesi ikaz ederek yardımcı eleman konusunda havaalanını haberdar etmelerini sağladım. Zira bu konuda da önceki bazı uçuşlarda sorun yaşamıştım. Detaylara girmeyeceğim ama sizde bu ikazı yapınız yoksa uçakta bayağı bekleme ihtimaliniz olabilir. Paris havaalanı oldukça büyük, epey dolaştıktan sonra uçağımız körüğe yanaştı. Paris havalimanındaki görevli eleman epey geç geldi.  THY Paris’te 1 nolu terminali kullanıyor, metro ise 3 nolu terminalde bulunuyor. İki terminal arasında ücretsiz nakil sağlayan araçlar varmış ama binmediğimden uygunluğu konusunda bir şey demeyeceğim. Gerek 3 kişi olduğumuzdan ve gerekse metrolar konusunda endişemiz olduğundan yardımcı elemana bizi taksi durağına götürmesini söyledik. Görevli bizi taksi durağına sorusuzca ulaştırdı. Hatta tuvalete girmem gerektiğinden birazda beklemek zorunda kaldı. Havalimanı tuvaleti pek temiz değildi. Görevliye bahşiş olarak 5 Euro verip biz taksiye yöneldik. Burada belirtmen gereken husus taksi şoförlerinin tekerlekli sandalyeli yolculara pek olumlu bakmadığıdır. Bu sorunu daha sonrada şehir içinde de yaşadık.

Metro (RAR) biletleri 11 Euro olduğundan 3-4 kişilik yolculuklarda taksi de aynı hesaba geliyor. Ama trafiğe yakalandığımızdan bizim taksimetre tahminimizden 10 Euro fazla yazdı. Böylece 50 Euro’ya otelimize ulaştık. Bu arada burada taksiler bagaj için ayrıca 2-3 Euro ücret alıyorlar.

Otelimizi özellikle Şanzelizeye (Champs Elyees) yakın seçtik. İyide oldu. Booking.com dan ayırttık. Bu arada şunu belirtmeden geçemem. Booking com engelliye uygun otel bulmamda çok yardımcı oldu. Onlara teşekkür etmem lazım. Sizde telefonla ulaşabilir ve detaylı bilgi ve yardım alabilirsiniz. Engelli odası olan otele (Elize Royal) 3 geçe için 3 kişilik odaya 522 Euro ödedik. Otel vasat üstü bir oteldi. Engelli odası giriş katta olduğundan pek ferah değildi. Ama elemanları yeterli sayılabilir. Tek sorun her Avrupa ülkesinde olduğu gibi burada da tahrirat musluğunun bulunmamasıydı. Bizler için bu tesisat daha da önem kazanmakta.

Daha önce internetten bir harita indirmiştim. Ama otellerde Paris haritaları var mutlaka yanınıza bir tane alın. Otelin hemen yanındaki marketi keşfetmemiz son geceye nasip oldu. Bu nedenle hep uzaktaki markete gitmek zorunda kaldık. Ekmekleri çok güzel olan Paris’te sular hem tatsız hem de nispeten pahalı. Marketten su ve kahvaltı için ekmek aldık.

Paris’te Ulaşım

Tekerlekli sandalye için Paris’te ulaşımın en kolay yolu otobüslerde sağlanıyor. Metroda sadece bazı hatlarda erişim imkanı var. Paris metrosu 1900’lü yıllarda inşa edilmeye başladığından çoğu duraklarda asansör yok. Ancak yeni yapılan hatlarda bu imkana sahip olabiliyorsunuz. (M14 no.lu metro hattı ile RER tren hattı A ve B hatlarının tekerlekli sandalyeye uygun olduğunu öğrendim). Ben bu nedenle metroyu hiç kullanmadım. Geçte olsa ve yukarıda belirttiğim gibi taksilerin tekerlekli sandalyeye pek sıcak bakmadıklarından otobüsleri denedim. Tüm otobüsler de engelli rampası bulunuyor. Rahatça binip inebilirsiniz. Her durakta hangi hatların otobüslerinin geçtiği, uğradığı duraklar ve tahmini geliş süreleri açıkça gösteriliyor. Ayrıca yine de bütün duraklarda tüm hatları gösteren haritalar mevcut. Rahatça rota tespiti yapabilirsiniz. Metroya göre yolculuklarınızda şehri daha yakından görme şansını da bulabiliyorsunuz. Sonuç olarak tavsiyem Paris’te ulaşım için otobüsleri tercih etmenizdir

Sen Nehri Gezisi

Daha önce yaptığımız plan doğrultusunda ilk gün yarım gün olacağından bu güne nehir gezisi planlamıştım. Otelden saat 13 de ayrılarak, Eyfel yönünde yürümeye başladık. Zira sen (seine) nehri eyfelin hemen yanında yer alıyor. Orada nehir gemilerine binmeyi planlıyordum. Mart ayı olduğundan yağmurlu ve soğuk sayılabilecek bir gündü. Öncelikle palais de chıllot binasının önünden Eyfeli seyrettik ve resimler çektik. Merdivenlerle aşağıya inmemiz gerekiyordu. Ama var olan rampalar merdiven boyutunda olduğundan kaygan ve dik olması nedeniyle kullanışlı değildi. (Ben bu tip meyillerin bize mahsus olduğunu sanırdım ama Paris’te de bizdeki gibi şehir mimarlarının olduğunu öğrenmiş oldum) Neyse yolu uzatarak dolana dolana aşağıya inerek nehir seviyesine ulaştık. Fakat nehir bayağı aşağı seviyedeydi ve bolca merdiven vardı. Tabi ben ilk hayal kırıklığımı yaşadım. Her ne kadar araçlar iskeleye kadar ulaşsada bu yoldan gitmek uzun bir yolculuğu gerektirdiğinden soğuk ve yağışlı havada bunu göze alamadık. Oradaki büfeden kahve içip meşhur krovasanlarından yedik. Ama burada lezzetli değillerdi. Vaktimiz olduğundan nehir boyunca yürümeye karar verdik. İyide yapmışız. Bir iki köprüden sonra nehir seviyesine inen bir yol bulduk. Aşağı inince ise bir nehir teknesinin yolcu aldığını fark ettik ve hemen gezi teknesine bindik. Tekne ve giriş yerleri tekerlekli sandalyeye uygundu. Bunu daha önceki incelemelerimden de biliyordum. Sorunsuzca tekneye bindik. 1 saat 10 dakika süren bu gezi için adam başı 12 Euro ödüyorsunuz.

Mutlaka yapılması gereken bir gezinti. Rehberler açıklama yapıyor ama tabi türkçe değil. Bu turda görmemiz gereken bir çok yapıyı  görebiliyorsunuz. Mutlaka bu geziyi yapın. Tekerlekli sandalye için bir sorun bulunmuyor.

par1     par2

par3      par4 

par9

Eyfel – Champ de Mars

Mutlaka yapılması gereken bir gezinti. Rehberler açıklama yapıyor ama tabi türkçe değil. Bu turda görmemiz gereken bir çok yapıyı  görebiliyorsunuz. Mutlaka bu geziyi yapın. Tekerlekli sandalye için bir sorun bulunmuyor.

Eyfel kulesi bilindiği gibi Paris’in en önemli simgelerinden. Buraya otobüslerle ulaşmak mümkün. Etrafında dolaşıp kuleyi iyice inceledikten sonra, asansörlere doğru yöneliyorsunuz. Bilhassa yaz aylarında 4-5 saat sürdüğü söylenen uzun kuyruklarla karşılaşıyorsunuz. Ancak tekerlekli sandalyeliler için giriş ayrı bir kapıdan yani doğu ayağı girişinden sağlanıyor. Burayı işaretlerden kolayca bulabilirsiniz. Siz ve yakınlarınızı içeri alıp, hemen gişeye yönlendiriyorlar. Biletleri aldıktan sonra da yine bir görevli sizi asansöre kadar götürüyor. Çıkış kapısından, çıkışlar bitince öncelikle asansöre bindiriyorlar. Bu asansör sizi doğruca 2. katta bulunan seyir terasına çıkartıyor. Buradan ikinci asansörle en tepeye yani 3. kata çıkmak mümkün ama emniyet nedeni ile sanırım tekerlekli sandalyeliler en üst terasa çıkartılamıyor. Ama zaten en iyi manzara birinci terasta izlenebiliyor. Rahatça gezip dört bir taraftan Paris’i seyredebiliyorsunuz. İnerken de aynı şekilde çıkış kapısından sıraya girmeden asansöre binip aşağıya iniliyor. Mutlaka bu geziyi yapın. Tekerlekli sandalye açısından hiçbir sıkıntısı yok. Belirttiğim gibi ayrıcalığı var. Tek.sandalyeli ve yardımcısı için indirimli ücret uygulanıyor. 2. katta engelli tuvaleti mevcut. Asansörden inip nehri arkanıza aldığınızda önünüzde geniş bir yeşil alan bulunuyor. Chamıp de Mars denilen bu alan düz ve tekerlekli sandalye için çok uygun. Buradan Eyfeli seyredebilir, bol bol fotoğraf çekebilirsiniz. Park bitiminde otobüs durakları da mevcut. Ya da yakın caddelere gidip Paris sokaklarını sandalyenizle rahatça gezebilirsiniz.

Otelimiz Zafer takına yakın olduğundan bir sonraki gün gezimize buradan başladık. Sırası ile Şanzelize, Concorde meydanıi Des Tuilereis parkı ve Louvre müzesini aynı güzergahta gezebilirsiniz. Bu güzergahta tekerlekli sandalye için hiçbir sorun bulunmuyor. Hatta Louvre’den Notre dama bile gidebilirsiniz ama biraz yorucu olabilir. Şimdi bu yerleri tekerlekli sandalyeli gözü ile yakından incelemeye başlayalım.

par5      par6

par7      par8

Zafer Tak’ı

Napolyon tarafından inşa edilen bu heybetli yapı, geniş bir meydanın ortasında bulunuyor. Bu meydan trafiğe açık olduğundan ve trafik sürekli aktığından burada taka ulaşmak önemli sorun. Zira trafik ışığı bulunmuyor. Normal insanlar için tünel yapılmış ama tekerlekli sandalyeliler için buradan ulaşmak mümkün değil. Zira biz asansör göremedik. Biraz trafiği karıştırarak, biraz laf yiyerek Tak’ın olduğu alana ulaştık. Gerçekten heybetli ve yakından görülmesi gereken bir yapı. Asansörle tepesine çıkılabiliyor ama daha önceki araştırmalarımdan bu asansörün uygun olmadığı hakkında bilgi sahibi olduğum için asansöre hiç yönelmedim. Etrafında bir tur atıp, yine trafiğin içinden Şanzelize’ye doğru yöneldik.

zaf     zafer2

z

Şanzalize

Çok geniş ve önemli mağazaların ve kafelerin bulunduğu Paris’in önemli bir caddesi burası. Tekerlekli sandalye için uygun kaldırımları ile rahatça gezebiliyorsunuz. Zafer takından Concorde yönüne doğru giderseniz azda olsa meyilden istifade edebilirsiniz. Adettir diye bir kafede oturup kahvemizi içtik. Kafeler caddeye doğru camlı makanlara sahipler. Burada masa ve sandalyeler caddeye dönük tam bir seyir alanı. Bu nedenle de kahveniz bitip 10-15 dakika oturduktan sonra garson hesabı önünüze getiriyor. Kibarca “süre doldu, kalkabilirsiniz” demek istiyor. Bizde o mesajı alıp yola düşüyoruz. Yani bir kahve içip saatlerce oturmak yok. Ama sanırım içeride kapalı mekanda oturursanız bu durumla karşılaşmazsınız. Önemli birkaç mağazaya girip, meraklıysanız bilhassa tanınmış otomobil firmalarının mağazalarını gezip cadde turuna devam edebilirsiniz. Caddenin üzerine ülkenizi tanıtan bir ekrandan, tarihi ve turistik yerlerimizi gösteren dev bir ekranla karşılaşmak hoşumuza gitti. Cadde Concorde meydanına kadar devam ediyor ama yarısından sonra mağazalar bitiyor. Bu arada hoş bir sürprizle karşılaştık. Çin Halk Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanının ziyareti nedeniyle bir süre sonra cadde trafiğe kapatıldı. Az rastlanan bu olay nedeni ile caddenin bu boş halinde birçok insan gibi bizde hatıra fotoğrafları çektirdik. Cadde bitti ve bizi Concorde meydanına getirdi.

san1     san2

san3     san4

Concorde Meydanı

Maria Antuanetin idam edildiği bu meydanının ortasında Osmanlının Mısır Valisinin şehre hediye ettiği İstanbuldan da tanıdığımız bir sütun bulunuyor. Işıkları kollayarak rahatça bu meydanı geçtik. Karşımızda büyük bir yeşil saha ve ilerisinde muhteşem bir yapı olan Louvre bulunuyordu.

con

Louvre Müzesi

Öncelikle Condorde Meydanı ile müze arsında yer alan Tuıleries Bahçesine giriyorsunuz. Bayağı büyük ve içinde biri büyük bir daha küçük iki havuz bulunan bir yeşil alan burası. Havuzların kenarında birçok koltuklar bulunuyor. İnsanlar burada rahatça oturup bedava dinleniyorlar. Tüm alan düz ve tekerlekli sandalye için hiçbir engel bulunmuyor. Bizde burada mola verip havuzun kenarında dinlenip, etrafı seyrettik.

lou     lou2

Sonradan biraz daha yol alıp u şeklindeki tarihi binanın ortasında bulunan cam piramide ulaştık. Yol boyunca afrika kökenli seyyar satıcılardan, çeşitli boylarda eyfel kulesi maketleri ve anahtarlıklar aldık. Burada alışveriş mağazalara göre oldukça ucuz. Ama mutlaka pazarlık yapın yarı yarıya fiyat düşüyor. Zaten satıcılarda bunu bildiklerinden fiyatları öncelikle yüksek söylüyorlar.

lou3

Cam piramit aslında müzenin giriş kapısı, özel bir kapıdan bizi içeri aldılar. Müze girişi alt katta olduğundan bizi platform şeklindeki bir asansörün önünde bıraktılar ve beklememizi söylediler. Asansör belli zamanlarda hareket ettiğinden biraz bekledik. Sonra üstü açık asansör, bulunduğumuz kata geldi ve görevli bizi asansöre aldı. Yavaş yavaş aşağıya indik ve geniş bir alanda asansörden indik.

lou4     lou5

Öncelikle şunu belirtmeliyim ki müzenin %95 ine ulaşmamız mümkün. Çeşitli 18 adet genel asansör ve 20 adet özel asansör bulunuyor. Hepsine ulaşmak için levhalar asılmış. Rahatça ulaşabiliniyor. Ancak ülkemizde de yaşadığımız sorun burada da mevcut. Asansörlerlere bilhassa ara katlarda binmek sorun. Zira dolu dolu geliyor.

Bu alanda gişelerden bilet alınıyor. Tekerlekli sandalyeliye ve refakatçisine ücret alınmıyor. Engelliler için bilet sırasında beklememeleri için özel gişe bulunuyor. Ücret alınmıyor ama bilet veriliyor. Çünkü her bölümün girişinde bilet kontrolü bulunuyor. Buralardan da geçişte öncelik veriliyor ve özel kapılardan geçişimiz sağlanıyor. Bu müzeyi gezmek birkaç saatte mümkün değil. 

Önceki bilgilerimizin doğrultusunda Leonardo da Vincinin önemli eseri olan ve müzenin belki de en değerli parçası olan Monaliza’nın bulunduğu resim bölümüne yönleniyoruz. Tüm çalışanlar her konuda yardımcı oluyorlar. Aslında tüm Paris gezimizde bu yönden bir sıkıntı yaşamadık. Yüzlerce yağlı boya resimlerin bulunduğu büyük koridorlardan geçip eserlere şöyle bir bakıyoruz. Monalizanın bulunduğu bölüm özel levhalarca gösteriliyor. Onları takip ederek önemli bir kalabalığın bulunduğu salona giriyoruz. Yüzlerce insan pekte büyük olmayan tablonun önünde sürekli resim çekiyorlar. Kalabalığın en arkasına girip ilerlemeye çalışıyoruz. Malum sandalye ile tabloyu görmek için en öne gitmemiz lazım. Sabırla bekleyerek yavaş yavaş ilerliyoruz. Tablo ile seyir kısmı arasında 1-2 metrelik boşluk bulunmakta. Tam öne geldiğimizde görevliler beni fark edip yanıma geliyorlar. Önümüzde bulunan şeridi açıp beni o boş tutulan alana alıyorlar. O zaman fark ettim ki yandan bu bölüme tekerlekli sandalyeliler için giriş yeri varmış. Tabi kalabalıktan fark edemedik. Sizde giderseniz hiç arkalara gitmeden hemen tablonun önündeki bölüme gidin, bizim gibi boşuna arkalarda beklemeyin. Böylece herkesten daha yakından tabloyu görme imkanımız oldu. Resimler çekerek özel alandan ayrıldık.

lou6

Gelmişken bir iki bölümü de gezerek iki saate yakın süren müze gezimizi sonlandırdık. Dediğim gibi tüm müzeyi sadece gezmek için belki bir gün yetmez. Hele biraz yakından inceleyelim derseniz sanırım 3-4 gün gezmeniz gerekir. Ama müze her yönü ile tekerlekli sandalyeliler için uygun. Ayrıca engelli tuvaletleri mevcut.

lou7     lou8

Louvre Müzesi Harita

Notre Dame

Kamburu ile meşhur olan kilise, Paris’te görülmesi gereken yapılardan. Giriş serbest ve genel olarak tekerlekli sandalyeye uygun. İçeride birkaç basamak var ve rampa bulunmuyor. Yardım almak gerekiyor.

not1     not2

Lüksemburg Bahçeleri

Önceden okuduğumuz notlarda görülmesi gereken yerlerden olduğu için burayı da görmek istedik. Otobüsle ulaşmak gayet kolay. Geniş bir saray bahçesi. Tekerlekli sandalye ile rahatça gezilebiliniyor. Bahçede çeşitli heykeller bulunuyor. Ziyaretçilerin dinlenmeleri için bol bol koltuklar yerleştirilmiş. Vaktiniz varsa görmekte yarar var.

lou1     lou3

lou22

Lafeyette

Paris’te alışveriş pahalı olduğundan bu gibi yerlere pek rağbet etmesekte, tanınmış bir mağaza olmasından dolayı Lafeyetteyi görmek istedik. Paris’te bir iki şubesi bulunan ve tarihi opera binasının yanında olan en güzel mağazasına ulaşmak otobüsle mümkün. Bu arada otobüs biletleri 1,5 Euro ve engellilere de ücretli. Mağazanın hepsini gezmeden alt katlarında gezindik. Bina çok güzel dekore edilmiş. Vaktiniz vara görülmesi gereken bir yer. Tekerlekli sandalye için de uygun.

laf

Yeme İçme

Paris’te birçok lokanta ve kafelerde yemek yiyebilirsiniz. Biz önceden planladığımız üzere Leon lokantasında midye yemeyi tercih ettik. Şanzelize caddesinde bulmanız mümkün. Üç kişi yaklaşık 100 Euro ile iyi bir midye ziyafeti çektik. Paris’in ekmekleri ve soğuk sandviçleri meşhur. Zaten park ve bahçelerde aldıkları sandviçleri afiyetle yiyen birçok insan görebilirsiniz. Hem de hesaplı bir şekilde karnınızı doyurabilirsiniz. Burada Mc Donald tipi hızlı yemek kültürü fazla yer almıyor. Biz de Şanzelise üzerinde bulunan Paul’de sandviç ve krovasan ile kahvaltı yapmayı tercih ettik. Paris’in bilhassa ekmekleri çok lezzetli. Tavsiye ederim. Şanzelizede bulunan bu mekândan değişik ekmekler alıp, yanımızda getirdik.

Türkiye’de ve her yerde olduğu gibi burada da aşinası olduğumuz Starbucks’da kahve içip pastalarından yemeyi ihmal etmedik. Şanzelize’de Galeria Des Arcades pasajında bulunan bu kafe bizim diğer gezilerimizde olduğu gibi uğrak yerimiz oldu.

yeme     yeme2

Tekerlekli Sandalyeliler İçin Paris

Sonuç olarak notlarımda da belirttim gibi Paris’te önemli yerler tekerlekli sandalyeli engelliler için uygun. Yanınızda refakatçi olmak şartı ile gerek yayan ve gerekse otobüslerle çok rahat gezebilirsiniz. Uygun bir bilet ayarlayıp, booking.com aracılığı ile uygun bir otel bulup bilhassa bahar aylarında bir Paris gezisi yapmanızı tavsiye ederim.

About Levent KARAGÖZ

Leave a Reply